Negocjacje A. Gołowińskiego z S. Zanderem w latach 1921–1923 (eserowcy białoruscy versus poselstwo sowieckie na Litwie)
DOI:
https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2021.pp.111-121Słowa kluczowe:
Litwa Kowieńska, BPSR, W. Łastowski, A. Gołowiński, A. Akselrod, S. ZanderAbstrakt
Artykuł poświęcony jest nieznanemu epizodowi historii stosunków radziecko- -białoruskich. Od 1921 r. emigranci, w tym członkowie Rady Białoruskiej Republiki Ludowej nieuznanego białoruskiego rządu na uchodźstwie, szukali kontaktów z dyplomatami radzieckimi, głównie ze względów fi nansowych. Dla przywódców radzieckich kontakty te stały się bardziej atrakcyjne po 1923 r., kiedy to nastąpiło ostateczne uznanie granicy polsko-radzieckiej przez Radę Ambasadorów Ententy, co przekreśliło nadzieje emigrantów na realizację idei niepodległego państwa białoruskiego. Poszukiwanie wyjścia z tej sytuacji skłoniło niektórych z nich do przeniesienia się do BSRR, gdzie liczyli na realizację przynajmniej części swoich postulatów. Inni podjęli ścisłą współpracę z dyplomacją radziecką, która z kolei wykorzystywała ich jako narzędzie umożliwiające wpływ na mniejszość białoruską za granicą. W latach 1921–1922 członek Białoruskiej Partii Socjalistyczno-Rewolucyjnej A. Gołowiński odbył kilka spotkań z sekretarzem poselstwa radzieckiego S. Zanderem. Eserowiec uważał, że wsparcie radzieckie będzie skuteczniejsze niż litewskie w walce o utworzenie niezależnego państwa białoruskiego. Niniejszy artykuł został przygotowany na podstawie analizy rozmów obu działaczy, które zachowały się w postaci pamiętników i raportów dyplomatów radzieckich.
Pobrania
Bibliografia
Arkhiv vneshney politiki Rossiyskoy Federatsii (AVPRF). F. 0151. Op.7. P.6. D. 3 [Архив внешней ролитики Российской Федерации (АВПРФ). Ф. 0151. Оп. 7. П. 6. Д. 3].
AVP RF. F.04. Op.50. P. 315. D. 54750 [АВПРФ. Ф. 04. Оп. 50. П. 315. Д. 54750].
Rossiyskiy gosudarstvennyy arkhiv sotsial’no-politicheskoy istorii (RGASPI). F. 5. Op. 1. D. 2000 [Российский государственный архив социально-политической истории (РГАСПИ). Ф. 5. Оп. 1. Д. 2000].
RGASPI. F. 5. Op. 1. D. 2111 [РГАСПИ. Ф. 5. Оп. 1. Д. 2111].
RGASPI. F. 159. Op. 2. D. 9 [РГАСПИ. Ф. 159. Оп. 2. Д. 9].
Błaszczak T., Białorusini w Republice Litewskiej, Białystok 2017.
Czerniakiewicz A., BNR. Triumf pobezhdennykh, Minsk 2018 [Чернякевич А., БНР. Tриумф побежденных, Mинск 2018].
Iwanow M., Białoruskie zmienowiechowstwo, „Białoruskie Zeszyty Historyczne” 2019, nr 51, s. 71–93.
Lis A., Alyaksandr Tsvikyevich. Vydatny publitsiysti historyk, Minsk 2014 [Ліс A., Aляксандр Цвікевіч. Выдатны публіцыст у гісторык, Miнск 2014].
Jezawitau K., Byelarusy u Litvye, „Zapisy. Byelaruski instytut navuki i mastatstva” 2013, nr 36 [Езавітаў К., Беларусы ў Літве, „Запісы. Беларускі інстытут навукі у мастацтва”, 2013, nr 36].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Uniwersytet Warszawski, Instytut Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej

Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.