Просвітницька діяльність Кам’янецького православного братства Подільської губернії у другій половині ХІХ ст.

Autor

DOI:

https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2021.pp.77-90

Słowa kluczowe:

bractwo prawosławne, gubernia podolska, działalność edukacyjna, szkoła rzemieślnicza, przytułek

Abstrakt

Celem artykułu jest ukazanie głównych aspektów edukacyjnej działalności Kamienieckiego Bractwa Prawosławnego, która miała na celu głównie umacnianie autorytetu Cerkwi. W szczególności braterska wspólnota kościelna, która założyła na terenie województwa podolskiego szkołę braterską jako charytatywną placówkę oświatową, wyraziła się w realizacji tych zadań. Na podstawie mało znanych źródeł archiwalnych autorka po raz pierwszy przeprowadziła analizę edukacyjnej działalności prawosławnego bractwa w Kamieńcu. W celu podniesienia standardu życia prawosławnych rodzin rzemieślniczych rada Bractwa zdecydowała się przekształcić jedną ze szkół brackich w szkołę rzemieślniczą. Bracia zakonni wierzyli, że nauka w takiej szkole daje dzieciom biednych rzemieślników możliwość zdobycia wykształcenia podstawowego, a jednocześnie nabycia umiejętności określonych rzemiosł. Instytucja ta cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród miejscowej ludności i okolicznych wiosek, ponieważ zapewniała uczniom lepsze kształcenie w zakresie przyszłego zawodu niż inne szkoły. Opieka nad placówkami edukacyjnymi wymagała znacznych wydatków i nakładów materialnych, związanych głównie z troską o pozyskanie niezbędnych środków na funkcjonowanie szkoły i utrzymanie uczniów w internacie. W kolejnych latach wzrastała liczba rodzin i opiekunów, którzy wyrazili chęć wysłania swoich dzieci do szkoły rzemieślniczej. Członkowie Bractwa Kamienieckiego byli zmuszeni szukać środków na swoją działalność charytatywną, gdyż na przestrzeni lat dochody fi lantropów znacznie się zmniejszyły. W rezultacie problemy fi nansowe znacznie utrudniały dalszą pracę instytucji charytatywnych w kolejnych latach. Bractwo Prawosławne szukało różnych możliwości poprawy sytuacji i zapewnienia środków, które mogłyby pokryć niezbędne koszty jego utrzymania. W szczególności jego członkowie apelowali do zamożnych rodzin, urzędników państwowych i duchowieństwa guberni podolskiej o pomoc we wspieraniu działalności instytucji charytatywnych. 

Wyświetlenia: 23Pobrania: 3

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Архівні джерела

Centralʹni deržavnij ìstoričnij arhìv Ukraïni [CDÌAK], f. 127, op. 674, spr. 52 Delo ob okazanii denežnogo posobiâbratstvu pri Kameneckom sobore dlâ obučeniâ remeslu bednyh malʹčikov, 2 ark. [Центральни державний історичний архів України [ЦДІАК], ф. 127, оп. 674, спр. 52 Дело об оказании денежного пособия братству при Каменецком соборе для обучения ремеслу бедных мальчиков, 2 арк].

CDÌAK, f. 442, op. 47,spr. 317. Delo po raznym predmetam, 50 ark. [ЦДІАК, ф. 442, оп. 47, спр. 317. Дело по разным предметам, 50 арк.].

Література

Bratskij remeslennyj priût, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 5/1867, s. 155‒162 [Братский ремесленный приют, „Подольские епархиальные ведомости”, 5/1867, с. 155‒-162].

Godovŝina Svâto-Ioanno Predtečenskogo pravoslavnogo bratstva, “Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1866, с. 870‒889 [Годовщина Свято-Иоанно Предтеченского православного братства, “Подольские епархиальные ведомости”, 24/1866, с. 870‒889].

Grigoruk O., Do ìstorìï pravoslavnih cerkovnih bratstv Podìllâ (Za materìalami, „Podolʹskih eparhialʹnyh vedomostej”, „Naukovìzapiski. Zbìrnik pracʹ molodih včenih ta aspìrantìv”, t. 16/2008 [Григорук О., До історії православних церковних братств Поділля (За матеріалами «Подольских епархиальных ведомостей»), :Наукові записки. Збірник праць молодих вчених та аспірантів”, т. 16/2008, с. 234‒-242].

Neskolʹko slov ob sostoânii i ob uspehe bratskih škol, nahodâŝihsâ vgorode Kamence, “Podolʹskie eparhialʹnyevedomosti”, 15, 1866, s. 533‒539 [Несколько слов об состоянии и об успехе братских школ, находящихся в городе Каменце, „Подольские епархиальные ведомости”, 15, 1866, с. 533‒539].

O sredstvah k podderžaniû bratskoj školy i priûta v g. Kamence-Podolʹskom, “Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 17/1877, s. 512‒520 [О средствах к поддержанию братской школы и приюта в г. Каменце-Подольском, „Подольские епархиальные ведомости”, 17/1877, с. 512‒520].

Ob otkrytii treh škol Kameneckim Ioanno-Predtečenskim bratstvom, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti” 6/1865, с. 271‒272 [Об открытии трех школ Каменецким Иоанно-Предтеченским братством, “Подольские епархиальные ведомости”, 6/1865, с. 271‒272].

Oprâ Ì., Mìsìonersʹka dâlʹnìstʹ pravoslavnih bratstvu Pravoberežnìj Ukraïnì u 60-tì roki XIX – na počatku XX st., „Gìleâ: naukovij vìsnik. Zbìrnik naukovih pracʹ”, vipusk 65, 2012, s. 44‒47 [Опря І., Місіонерська дяльність православних братств у Правобережній Україні у 60-ті роки ХІХ – на початку ХХ ст. “Гілея: науковий вісник. Збірник наукових праць”, випуск 65, 2012, с. 44‒47].

Otčet Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1867, s. 814‒829 [Отчет Свято-Иоанно-Предтеченского братства, „Подольские епархиальные ведомости”, 24/1867, c. 814‒829].

Otčet Kameneckogosvâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1867‒1868 gg., „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1868, s. 817‒844 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1867‒1868 гг., „Подольские епархиальные ведомости”, 24/1868, с. 817‒844].

Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1868‒1869 gg., „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1869, s. 866–885 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1868‒1869 гг., “Подольские епархиальные ведомости”. 24/1869, с. 866–885].

Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1871–1872 gg., „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1872, s. 866‒875 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1871‒1872 гг., „Подольские епархиальные ведомости”, 24/1872, с. 866‒875].

Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1873‒74 god, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 3/1875, s. 97‒110 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1873‒74 год, „Подольские епархиальные ведомости”, 3/1875, с. 97‒110].

Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1875 god, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 3/1876, s. 62‒75 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1875 год, „Подольские епархиальные ведомости”, 3/1876, с. 62‒75].

Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1876 god, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 3/1877, s. 64‒76 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1876 год, „Подольские епархиальные ведомости”, 3/1877, с. 64‒76].

Pravila dlâ učiliŝ Kameneckogo pravoslavnogo bratstva, “Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 11/1865, s. 488-495 [Правила для училищ Каменецкого православного братства, „Подольские епархиальные ведомости”, 11/1865, с. 488‒495].

Przegląd Środkowo-Wschodni - okładka 6/2021

Opublikowane

11.12.2021

Jak cytować

Альошина, О. (2021). Просвітницька діяльність Кам’янецького православного братства Подільської губернії у другій половині ХІХ ст. Przegląd Środkowo-Wschodni, 6, 77-90. https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2021.pp.77-90