Просвітницька діяльність Кам’янецького православного братства Подільської губернії у другій половині ХІХ ст.
DOI:
https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2021.pp.77-90Słowa kluczowe:
bractwo prawosławne, gubernia podolska, działalność edukacyjna, szkoła rzemieślnicza, przytułekAbstrakt
Celem artykułu jest ukazanie głównych aspektów edukacyjnej działalności Kamienieckiego Bractwa Prawosławnego, która miała na celu głównie umacnianie autorytetu Cerkwi. W szczególności braterska wspólnota kościelna, która założyła na terenie województwa podolskiego szkołę braterską jako charytatywną placówkę oświatową, wyraziła się w realizacji tych zadań. Na podstawie mało znanych źródeł archiwalnych autorka po raz pierwszy przeprowadziła analizę edukacyjnej działalności prawosławnego bractwa w Kamieńcu. W celu podniesienia standardu życia prawosławnych rodzin rzemieślniczych rada Bractwa zdecydowała się przekształcić jedną ze szkół brackich w szkołę rzemieślniczą. Bracia zakonni wierzyli, że nauka w takiej szkole daje dzieciom biednych rzemieślników możliwość zdobycia wykształcenia podstawowego, a jednocześnie nabycia umiejętności określonych rzemiosł. Instytucja ta cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród miejscowej ludności i okolicznych wiosek, ponieważ zapewniała uczniom lepsze kształcenie w zakresie przyszłego zawodu niż inne szkoły. Opieka nad placówkami edukacyjnymi wymagała znacznych wydatków i nakładów materialnych, związanych głównie z troską o pozyskanie niezbędnych środków na funkcjonowanie szkoły i utrzymanie uczniów w internacie. W kolejnych latach wzrastała liczba rodzin i opiekunów, którzy wyrazili chęć wysłania swoich dzieci do szkoły rzemieślniczej. Członkowie Bractwa Kamienieckiego byli zmuszeni szukać środków na swoją działalność charytatywną, gdyż na przestrzeni lat dochody fi lantropów znacznie się zmniejszyły. W rezultacie problemy fi nansowe znacznie utrudniały dalszą pracę instytucji charytatywnych w kolejnych latach. Bractwo Prawosławne szukało różnych możliwości poprawy sytuacji i zapewnienia środków, które mogłyby pokryć niezbędne koszty jego utrzymania. W szczególności jego członkowie apelowali do zamożnych rodzin, urzędników państwowych i duchowieństwa guberni podolskiej o pomoc we wspieraniu działalności instytucji charytatywnych.
Pobrania
Bibliografia
Архівні джерела
Centralʹni deržavnij ìstoričnij arhìv Ukraïni [CDÌAK], f. 127, op. 674, spr. 52 Delo ob okazanii denežnogo posobiâbratstvu pri Kameneckom sobore dlâ obučeniâ remeslu bednyh malʹčikov, 2 ark. [Центральни державний історичний архів України [ЦДІАК], ф. 127, оп. 674, спр. 52 Дело об оказании денежного пособия братству при Каменецком соборе для обучения ремеслу бедных мальчиков, 2 арк].
CDÌAK, f. 442, op. 47,spr. 317. Delo po raznym predmetam, 50 ark. [ЦДІАК, ф. 442, оп. 47, спр. 317. Дело по разным предметам, 50 арк.].
Література
Bratskij remeslennyj priût, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 5/1867, s. 155‒162 [Братский ремесленный приют, „Подольские епархиальные ведомости”, 5/1867, с. 155‒-162].
Godovŝina Svâto-Ioanno Predtečenskogo pravoslavnogo bratstva, “Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1866, с. 870‒889 [Годовщина Свято-Иоанно Предтеченского православного братства, “Подольские епархиальные ведомости”, 24/1866, с. 870‒889].
Grigoruk O., Do ìstorìï pravoslavnih cerkovnih bratstv Podìllâ (Za materìalami, „Podolʹskih eparhialʹnyh vedomostej”, „Naukovìzapiski. Zbìrnik pracʹ molodih včenih ta aspìrantìv”, t. 16/2008 [Григорук О., До історії православних церковних братств Поділля (За матеріалами «Подольских епархиальных ведомостей»), :Наукові записки. Збірник праць молодих вчених та аспірантів”, т. 16/2008, с. 234‒-242].
Neskolʹko slov ob sostoânii i ob uspehe bratskih škol, nahodâŝihsâ vgorode Kamence, “Podolʹskie eparhialʹnyevedomosti”, 15, 1866, s. 533‒539 [Несколько слов об состоянии и об успехе братских школ, находящихся в городе Каменце, „Подольские епархиальные ведомости”, 15, 1866, с. 533‒539].
O sredstvah k podderžaniû bratskoj školy i priûta v g. Kamence-Podolʹskom, “Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 17/1877, s. 512‒520 [О средствах к поддержанию братской школы и приюта в г. Каменце-Подольском, „Подольские епархиальные ведомости”, 17/1877, с. 512‒520].
Ob otkrytii treh škol Kameneckim Ioanno-Predtečenskim bratstvom, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti” 6/1865, с. 271‒272 [Об открытии трех школ Каменецким Иоанно-Предтеченским братством, “Подольские епархиальные ведомости”, 6/1865, с. 271‒272].
Oprâ Ì., Mìsìonersʹka dâlʹnìstʹ pravoslavnih bratstvu Pravoberežnìj Ukraïnì u 60-tì roki XIX – na počatku XX st., „Gìleâ: naukovij vìsnik. Zbìrnik naukovih pracʹ”, vipusk 65, 2012, s. 44‒47 [Опря І., Місіонерська дяльність православних братств у Правобережній Україні у 60-ті роки ХІХ – на початку ХХ ст. “Гілея: науковий вісник. Збірник наукових праць”, випуск 65, 2012, с. 44‒47].
Otčet Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1867, s. 814‒829 [Отчет Свято-Иоанно-Предтеченского братства, „Подольские епархиальные ведомости”, 24/1867, c. 814‒829].
Otčet Kameneckogosvâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1867‒1868 gg., „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1868, s. 817‒844 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1867‒1868 гг., „Подольские епархиальные ведомости”, 24/1868, с. 817‒844].
Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1868‒1869 gg., „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1869, s. 866–885 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1868‒1869 гг., “Подольские епархиальные ведомости”. 24/1869, с. 866–885].
Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1871–1872 gg., „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 24/1872, s. 866‒875 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1871‒1872 гг., „Подольские епархиальные ведомости”, 24/1872, с. 866‒875].
Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1873‒74 god, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 3/1875, s. 97‒110 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1873‒74 год, „Подольские епархиальные ведомости”, 3/1875, с. 97‒110].
Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1875 god, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 3/1876, s. 62‒75 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1875 год, „Подольские епархиальные ведомости”, 3/1876, с. 62‒75].
Otčet Kameneckogo Svâto-Ioanno-Predtečenskogo bratstva za 1876 god, „Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 3/1877, s. 64‒76 [Отчет Каменецкого Свято-Иоанно-Предтеченского братства за 1876 год, „Подольские епархиальные ведомости”, 3/1877, с. 64‒76].
Pravila dlâ učiliŝ Kameneckogo pravoslavnogo bratstva, “Podolʹskie eparhialʹnye vedomosti”, 11/1865, s. 488-495 [Правила для училищ Каменецкого православного братства, „Подольские епархиальные ведомости”, 11/1865, с. 488‒495].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Uniwersytet Warszawski, Instytut Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej

Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.