Антысавецкі партызанскі атрад у Плешчаніцкай воласці Барысаўскага павета ў святле матэрыялаў групавой крымінальнай справы 1921 года

Autor

DOI:

https://doi.org/10.32612/uw.2543618X.2025.pp.225-246

Słowa kluczowe:

wojna polsko-radziecka 1919-1920, antysowiecki opór zbrojny, Kazimierz Slaski

Abstrakt

Artykuł został przygotowany w oparciu o materiały sprawy karnej przechowywanej w Archiwum Akt Nowych (zespół 2478, teczka 651) zawierającej dokumenty z archiwum KGB Białorusi (sygn. 32449-c) dotyczące działalności antyradzieckiej formacji zbrojnej działającej od jesieni 1920 r. na terenie gminy Pleszczanice w powiecie borysowskim w guberni mińskiej. Sprawa zatytułowana „Akta karno-śledcze w sprawie Edwarda Kasperowicza i innych oskarżonych o członkostwo w oddziałach gen. Bułak-Bałachowicza i o działalność agenturalną w 1921 r. na froncie zachodnim” liczy 110 stron. Są to kwestionariusze aresztowanych, protokoły przesłuchań, materiały oświadczeń osobistych, wnioski i uchwały organów Wydziału Specjalnego Frontu Zachodniego, odezwy do ludności, a także dokumenty dotyczące rehabilitacji uczestników oddziału. Materiały obejmują również fotografie poszczególnych członków oddziału. Łącznie w aktach figuruje 19 osób w wieku od 17 do 54 lat, głównie katolików. Spośród nich 10 zostało skazanych na karę śmierci przez radziecki wymiar sprawiedliwości. Pozostali zostali zesłani lub przekazani pod nadzór CzeKa i milicji. Dokumenty pozwalają odtworzyć przebieg śledztwa, ustalić dalsze losy skazańców i ich udział w formacji zbrojnej. Ramy chronologiczne tej sprawy obejmują okres od 28 marca do 18 sierpnia 1921 r.

Wyświetlenia: 44Pobrania: 7

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Archiwum Akt Nowych (AAN), sygn.: 2/2478/0/2/651.

Sluckì zbrojny čyn 1920 g. u dakumentah ì ǔspamìnah, ukl.: A. Gesʹ, U. Lâhoǔskì, U. Mìhnûk, Mensk 2006 [Слуцкі збройны чын 1920 г.у дакументах і ўспамінах, укл.: А. Гесь, У. Ляхоўскі, У. Міхнюк, Менск 2006]

Stuzhynskaya, N. I. Belarus myacezhnaya. Z gistoryi ўzbroenaga antysaveckaga supracivu: 20-ya gg. ХХ st. Vilnya 2000 г. [Стужынская, Н. І. Беларусь мяцежная. З гісторыі ўзброенага антысавецкага супраціву: 20-я гг. ХХ ст. Вільня 2000].

Stužynskaâ N., Cluckae paǔstanne, dostęp 29.03.2025 [Стужынская Н., Cлуцкае паўстанне, Доступ 29.03.2025]. https://history-belarus.com/images/imgevents/uprising_sluzk/slutskae_paustanne_N-Stuzinskaja.pdf]

Tihomirov A., Problemy opredeleniya vostochnoj granicy Polshi v 1920–nachale 1921 g. [Тихомиров А., Проблемы определения восточной границы Польши в 1920–начале 1921 г.] Evolutio.info. https://evolutio.info/ru/journalmenu/2004-2/2004-2-tihomirov

Przegląd Środkowo-Wschodni - okładka 10/2025

Opublikowane

01.12.2025

Jak cytować

Станкевіч, І. (2025). Антысавецкі партызанскі атрад у Плешчаніцкай воласці Барысаўскага павета ў святле матэрыялаў групавой крымінальнай справы 1921 года. Przegląd Środkowo-Wschodni, 10, 225-246. https://doi.org/10.32612/uw.2543618X.2025.pp.225-246