Chernobyl: in a Jewish shtetl

Authors

DOI:

https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2023.pp.177-203

Keywords:

Chernobyl, Jews, Ukraine, Russia

Abstract

The aim of this article is to reconstruct the microcosm of the 19th-century Chernobyl
with particular emphasis on the social, economic and cultural significance of its Jewish
inhabitants. The text attempts to answer the question about the kind of relationships
between Chernobyl Jews and their Christian neighbors, especially in comparison with
other shtetls of the Russian Empire. In the paper a hypothesis has been formulated that
Jews played a key role in the economic and material development of Chernobyl, and
that under the conditions of the tsarist discriminatory policy and growing nationalistic
tendencies, the town on the Pripyat river until the Russian civil war could have been an
example of tolerance and comparatively peaceful coexistence of various religions and
cultures.

Views: 18Downloads: 1

Downloads

Download data is not yet available.

References

Archiw Jugo-Zapadnoj Rossii, izdawajemyj Wriemiennoj komissijej dla razbora driewnich aktow, wysoczajsze uczrieżdiennoj pri Kijewskom wojennom, Podolskom i Wołynskom gienierał-gubiernatorie, Kijew 1859–1911, cz. 5, t. 2, wyp. 2: Pieriepisi jewriejskogo nasielenija WIUGO-Zapadnom kraje w 1765–1791 gg., Kіiew 1890 [Архив Юго-Западной России, издаваемый Временной комиссией для разбора древних актов, высочайше учрежденной при Киевском военном, Подольском и Волынском генерал-губернаторе, Киев 1859–1911, ч. 5, т. 2, вып. 2: Переписи еврейского населения в Юго-Западном крае в 1765–1791 гг., Кіевъ 1890].

Archiwum Narodowe w Krakowie, AMCh, syg. 423, Darowizny placów Jana M. Chodkiewicza dla osadników w miasteczku Czarnobyl i gruntów w uroczysku Rosocha, k. 5–7.

Assaf D., Sagiv G., Hasidism in Tsarist Russia: Historical and Social Aspects, „Jewish History” 2013, vol. 27, nr 2/4. DOI: https://doi.org/10.1007/s10835-013-9188-4

Bałaban M., Dzieje Żydów w Galicyji i w Rzeczpospolitej Krakowskiej 1772–1868, Lwów 1916.

Bałaban M., Żydzi lwowscy na przełomie XVI i XVII wieku, Lwów 1906.

Batsman M., Crafting a Jewish School System for Soviet Ukraine: Interwar Nationality Policies and Yiddish Pedagogical Writing, MA Thesis, Budapest 2015.

Beauvois D., Walka o ziemię. Szlachta polska na Ukrainie prawobrzeżnej pomiędzy caratem a ludem ukraińskim 1863–1914, Sejny 1996.

Boltovska S., Local Identities in Ukrainian Polesia and their Transformation under the (Post) Soviet Nuclear Economy, „Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung” 2019, nr 3.

Bienʹ Je., Iz siemiejnoj chroniki, „Litieraturnyj Ijerusalim” 2012, wyp. 4 [Бень Е., Из семейной хроники, „Литературный Иерусалим” 2012, вып. 4].

Brejak O.W., Kultowi sporudy Kyjiwśkoho Polissia, „Archeołohija i dawnia istorija Ukrajiny” 2016, wyp. 3 [Бреяк О.В., Культові споруди Київського Полісся, „Археологія і давня історія України” 2016, вип. 3].

Cataluccio F.M., Czarnobyl, Wołowiec 2013.

Czernihoweć M.W., Czernihoweć N.M., Czornobyl. Istorycznyj narys, Kyiw 2016. [Черніговець М.В., Черніговець Н.М., Чорнобиль. Історичний нарис, Киів 2016].

Dalkiewicz J., Wyprawa hajdamaków na Czarnobyl za czasów Koliszczyzny, „Czas” 1859, t. 13.

Derżawnyj archiw Kyjiwśkoji obłasti (DAKO), F. 1, op. 132. spr. 293 [Державний архів Київської області (ДАКО), Ф. 1, оп. 132. спр. 293].

Dziuba I., Taras Szewczenko, Kyjiw 2005 [Дзюба І., Тарас Шевченко, Київ 2005].

Estraikh G., In Harness: Yiddish Writers’ Romance with Communism, Syracuse 2005.

Funduklej I.I., Statisticzeskoje opisanije Kiiewskoj gubiernii, izdannoje Tajnym Sowietnikom, Sienatorom Iwanom Funduklejem, cz. 1, Sankt-Pietierburg 1852 [Фундуклей И.И., Cтатистическое описание Кiевской губернiи, изданное Тайным Советником, Сенатором Иваномъ Фундуклеемъ, ч. 1, Санкт-Петербургъ 1852].

Gusiew-Orienburgskij S., Kniga o jewriejskich pogromach na Ukrainie w 1919 g., Pietrograd 1921 [Гусев-Оренбургский С., Книга о еврейских погромах на Украине в 1919 г., Петроград 1921].

Hawrot A., Huculszczyzna jako miejsce współistnienia kultur na podstawie tetralogii Stanisława Vincenza „Na wysokiej połoninie”, Kraków 2012.

Kowalski J., Konstytucja Federacji Rosyjskiej a rosyjska i europejska tradycja konstytucyjna, Warszawa 2009.

Koziuba W.K., Dawni ukripłennia piwnoczi Kyjiwśkoho Polissia: stan i perspektywy doslidżennia, „Archeołohija i dawnia istorija Ukrajiny” 2016, wyp. 3 [Козюба В.К., Давні укріплення півночі Київського Полісся: стан і перспективи дослідження, „Археологія і давня історія України” 2016, вип. 3].

Kraszewski J.I., Nowele, obrazki i fantazye, Warszawa 1890.

Mejir N., Jewreji w Kyjewi 1859–1914, Kyjiw 2016 [Меїр Н., Євреї в Києві 1859–1914, Київ 2016].

Paszkowski W., Powstanie szkolnictwa jidyszystycznego w Polsce, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Pedagogika” 2004, t. 13.

Petrovsky-Shtern Y., Sztetl. Rozkwit i upadek żydowskich miasteczek na Kresach Wschodnich, tłum. J. Gilewicz, Kraków 2014.

Pochilewicz Ł., Gorod Czernobyl kijewskoj gubiernii opisannyj otstawnym wojennym, Kіiew 1884, reprint, [w:] Ł. Pochyłewycz, Krajeznawczi praci, red. O.W. Pszonkiwśkyj i in., Biła Cerkwa 2007 [Похилевич Л., Город Чернобыль киевской губернии описанный отставнымъ военнымъ, Кіевъ 1884, reprint, [w:] Л. Похилевич, Краєзнавчі праці, ред. О.В. Пшонківський і ін., Біла Церква 2007].

Pochilewicz Ł., Skazanija o nasielennych miestnostiach kijewskoj gubiernii ili statisticzeskije, istoriczeskije i cerkownyje zamietki o wsiech dieriewniach, siełach, miestieczkach i gorodach, w priediełach gubiernii nachodiaszczichsia, Kijew 1864 [Похилевич Л., Сказания о населенных местностях киевской губернии или статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, селах, местечках и городах, в пределах губернии находящихся, Киев 1864].

Pochilewicz Ł., Ujezdy kijewskij i radomysłsʹkij, Kіiew 1887, reprint, [w:] Ł. Pochyłewycz, Krajeznawczi praci, red. O.W. Pszonkiwśkyj i in., Biła Cerkwa 2007 [Похилевич Л., Уезды киевский и радомыслський, Кіевъ 1887, reprint, [w:] Л. Похилевич, Краєзнавчі праці, ред. О.В. Пшонківський і ін., Біла Церква 2007].

Radensky P., The Rise and Decline of a Hasidic Court. The Case of Rabbi Duvid Twersky of Tal’noye, [w:] Holy Dissent. Jewish and Christian Mystisc in Eastern Europe, ed. G. Dynner, Detroit 2011.

Rawita-Gawroński F., Uposażenie duchowieństwa rzymsko-katolickiego na kresach ukrainnych w końcu XVIII wieku, [w:] Studya i szkice historyczne, Serya I, Lwów 1903.

Rybakow M., Prawda istoriji. Dijalnistʹ jewrejśkojikulturno-proswitnyćkoji orhanizaciji «Kulturna liha» u Kyjewi (1918–1925), upor. M. Rybakow, Kyjiw 2001 [Рибаков М., Правда історії. Діяльність єврейської культурно-просвітницької організації «Культурна ліга» у Києві (1918–1925), упор. М. Рибаков, Київ 2001].

Sekuła P., Fanatyczni mieszkańcy Czarnobyla? Wielokulturowy obraz XIX-wiecznego miasta w tekstach Ławrientija Pochiliewicza i Konstantina Paustowskiego, „Wschód Europy. Studia Humanistyczno-Społeczne” 2021, t. 7, nr 2. DOI: https://doi.org/10.17951/we.2021.7.2.93-104

Sekuła P., Katastrofa w Czarnobylu. Ukraińcy wobec tragedii 1986 roku, Poznań 2022.

Stepanec K., Mychajłyk O., Swiatyni zemli czornobylśkoji, Kyjiw 2018 [Степанец К., Михайлик О., Святині землі чорнобильської, Київ 2018].

Shandler J., Adventures in Yiddishland: Postvernacular Language and Culture, London 2006. DOI: https://doi.org/10.1525/9780520931770

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 1, red. F. Sulimierski i W. Walewski, Warszawa 1880.

Tversky-Novoseller Z., Grand Rabbis of the Chernobyl Dynasty, New York 2020.

Wasserstein B., On the Eve: The Jews of Europe Before the Second World War, New York 2012.

Przegląd Środkowo-Wschodni - okładka 8/2023

Published

2023-12-03

How to Cite

Sekuła, P. (2023). Chernobyl: in a Jewish shtetl. The Central and Eastern Review, 8, 177-203. https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2023.pp.177-203