Браслаўскія соймікі ў 1750–1752 гг.

Autor

DOI:

https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2022.pp.9-30

Słowa kluczowe:

powiatowy sejmik, Brasław, szlachta, magnaci

Abstrakt

Artykuł poświęcono działalności sejmiku brasławskiego w latach 1750–1752. Autor na podstawie korespondencji ustalił szczegóły pracy sejmików brasławskich, działalność podczas nich różnych rodów szlacheckich i ugrupowań magnackich. Wybrani posłowie należeli do czołowych miejscowych rodów szlacheckich: Łopacińskich, Kopciów, Wawrzeckich, Mirskich, Strutyńskich, Bielikowiczów. Pod tym względem sejmik brasławski odróżniał się od innych sejmików Litwy, ponieważ w jego skład nie wchodzili przedstawiciele wpływowego ugrupowania magnackiego „Familia”, które dominowało na terenie całego Księstwa. Przeciwnie, tu widzimy, że większe wpływy mieli oponenci „Familii” zrzeszeni w stronnictwie Radziwiłłów. Lata 1750–1752 to czas wzrostu liczby zerwanych sejmików brasławskich. Wynikało to z zaostrzenia walk wewnętrznych wśród miejscowej szlachty. W późniejszym czasie to doprowadziło do silnych konfliktów na sejmikach brasławskich i zerwania większości sejmików.

Wyświetlenia: 24Pobrania: 3

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Archiwalia

Archiwum Główne Akt Dawnych (dalej: AGAD), Archiwum Radziwiłłów (dalej: AR), dz. IV, sygn. 221.

AGAD, AR, dz. IV, sygn. 872.

AGAD, AR, dz. V, sygn. 2152.

AGAD, AR, dz. V, sygn. 7176.

AGAD, AR, dz. V, sygn. 10702, cz. 2.

AGAD, AR, dz. V, sygn. 13425.

AGAD, Archiwum Popielów. sygn. 119.

AGAD, Zbiór rękopisów z Biblioteki Przeździeckich, sygn. B-42.

Archiwum Narodowe w Krakowie, Archiwum Młynowski Chodkewiczów, sygn. 1282.

Archiwum Państwowe w Gdańsku, sygn. 300, 29/219.

Archiwum Państwowe w Gdańsku, sygn. 300, R/Ff 17.

Biblioteka Czartoryskich, sygn. 592.

Biblioteka Czartoryskich, sygn. 597.

Biblioteka Czartoryskich, sygn. 966.

Biblioteka Narodowa, sygn. 3285, cz. 1.

Haus-, Hof- und Staatsarchiv, Wien, Polen, sygn. II 23.

Haus-, Hof- und Staatsarchiv, Wien, Polen, sygn. II 24.

Lietuvos mokslų akademijos Vrublevskių bibliotekos rankraščių skyrius (далей

LMAB), f. 119, b. 9.

LMAB, f. 119, b. 141.

LMAB, f. 139, b. 2556.

LMAB, f. 139, b. 4063.

LMAB, f. 139, b. 4088.

Lietuvos valstybės istorijos archyvas (далей LVIA), f. 1135, ap. 14, b. 2.

LVIA, f. 1135, ap. 14, b. 3.

LVIA, f. 1135, ap. 14, b. 14.

LVIA, f. 1135, ap. 14, b. 18.

LVIA, f. 1135, ap. 14, b. 24.

LVIA, f. 1135, ap. 14, b. 25.

LVIA, f. 1135, ap. 14, b. 32.

LVIA, f. 1276, ap. 2, b. 107.

Lʹvìvsʹka naukova bìblìoteka ìm. V. Stefanika NAN Ukraïni, f. 103, d. 4995 [Львівська наукова бібліотека ім. В. Стефаника НАН України, ф. 103, д. 4995].

Sächsische Hauptstaatsarchiv Dresden, loc. 3682/06.

Sächsische Hauptstaatsarchiv Dresden, loc. 3682/08.

Opracowania

Czeppe M., Kamaryla pana z Dukli. Kształtowanie się obozu politycznego Jerzego Augusta Mniszcha 1750–1763, Warszawa 1998.

Deputaci Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego (1697–1794): Spis, pod red. A. Rachuby; oprac.: A. Rachuba i P. P. Romaniuk, przy współpr. A. Macuka i J. Aniszczenki, Warszawa 2004.

Diariusze sejmowe z wieku XVIII, t. 3, Warszawa 1937.

Dzieje rodziny Ciechanowieckich herbu Dąbrowa (XIV–XXI wiek), red. A. Rachuba, Warszawa 2013.

Hedemann O., Historia powiatu brasławskiego, Wilno 1930.

Macuk A., Baracʹba magnackìh grupovak u VKL (1717–1763 gg.), Mìnsk 2010 [Мацук А., Барацьба магнацкіх груповак у ВКЛ (1717–1763 гг.), Мінск 2010].

Macuk A., Baracʹba magnackìh grupovak za ǔrad padkanclera VKL u 1752 g., „Vescì NAN Belarusì. Ser. Ser. gumanìt. navuk”, 2010, № 1, c. 57–64 [Мацук А., Барацьба магнацкіх груповак за ўрад падканцлера ВКЛ у 1752 г., „Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук”, 2010, № 1, c. 57–64].

Macuk A., Braslaǔskìâ sojmìkì ǔ 50-h – pačatku 60-h gg. XVIII st. [Мацук А., Браслаўскія соймікі ў 50-х – пачатку 60-х гг. XVIII ст.], „Białoruskie Zeszyty Historyczne”, 2015, № 44, s. 62–98].

Macuk A., Braslaǔskìâ sojmìkì ǔ drugoj palove 30–40 gg. XVIII st., „Arhìvaryus”, 2018, vypusk 16, s. 226–239 [Мацук А., Браслаўскія соймікі ў другой палове 30–40 гг. XVIII ст., „Архіварыус”, 2018, выпуск 16, c. 226–239].

Macuk A., Palìtyčnaâ sìtuacyâ vakol Trybunala VKL 1750 g. [u:] Priloženie k žurnalu “Vescì Nacyânalʹnaj akadèmìì navuk Belarusì”. Molodëžʹ v nauke, 2008, častʹ 2, s. 218–222 [Мацук А., Палітычная сітуацыя вакол Трыбунала ВКЛ 1750 г. [y:] Приложение к журналу “Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі”. Молодёжь в науке, 2008, часть 2, c. 218–222].

Macuk A., Pìnskì sojmìk u trybunalʹskaj kampanìì 1750 g. [u:] Matèryâly navukovapraktyčnaj kanferèncyì “Gìstoryâ ì sučasnascʹ Pìnska (da 910-goddzâ peršaj letapìnaj uzgadki gorada, Minsk–Pinsk 2007, s. 77–93 [Мацук А., Пінскі соймік у трыбунальскай кампаніі 1750 г. [y:] Матэрыялы навукова-практычнай канферэнцыі “Гісторыя і сучаснасць Пінска (да 910-годдзя першай летапіснай узгадкі горада)”, Мінск–Пінск 2007, c. 77–93].

Macuk A., Stronnictwo sapieżyńskie w powiatach Wielkiego Księstwa Litewskiego za panowania Augusta III [w:] Studia z dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego, Warszawa 2014, s. 287–318.

Palkij H., Rudomina Dusiacki Antoni Ludwik // Polski Słownik Biograficzny, t. XXXII, Wrocław–Warszawa–Kraków 1991, s. 668–670.

Rachuba A., Miejsca obrad sejmików Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1569–1794 [у:] Парламенцкія структуры ўлады ў сістэме дзяржаўнага кіравання Вялікага княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай у XV–XVIII стагоддях, Мінск 2008, с. 182–197.

Szwaciński T., Protekcja rosyjska udzielana przedstawicielom szlachty litewskiej u progu wojny siedmioletniej. Postawienie problemu „Kwartalnik Historyczny” rocznik CXVIII, 2011, z. 1, s. 47–83.

Szwaciński T., Strutyński Józef // Polski Słownik Biograficzny, t. XLIV, Warszawa–Kraków 2007, s. 481–484.

Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy. T. 1: Województwo wileńskie XIV-XVIII wiek, opracowali H. Lulewicz, A. Rachuba, P. Romaniuk, przy współpracy U. Jemialianczyka i A. Macuka, Warszawa 2004.

Zielińska Z., Walka „Familii” o reformę Rzeczypospolitej, 1743–1752, Warszawa 1983.

Przegląd Środkowo-Wschodni - okładka 7/2022

Opublikowane

07.12.2022

Jak cytować

Matsuk, A. (2022). Браслаўскія соймікі ў 1750–1752 гг. Przegląd Środkowo-Wschodni, 7, 9-30. https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2022.pp.9-30