Сацыяльна-дэмакратычны рух у Рэспубліцы Беларусь: станаўленне і развіццё
DOI:
https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2021.pp.207-224Słowa kluczowe:
ruch socjaldemokratyczny, współpraca, partia polityczna, Republika BiałoruśAbstrakt
Narodowym Republiki Białoruś. Do tej pory historycy nie zajmowali się analizą materiałów dokumentalnych dotyczących rozwoju ruchu socjaldemokratycznego na Białorusi. Dokumenty przechowywane w archiwum państwowym pozwalają wypełnić tę lukę w historiografi i narodowej. Artykuł dotyczy powstania (odrodzenia) ruchu socjaldemokratycznego w Republice Białorusi na początku lat 90. XX w., celów i zadań stojących przed socjaldemokratami białoruskimi w tym okresie. Trudności, przyczyny sukcesu i porażki tego ruchu wymagają głębszego, obiektywnego i wieloaspektowego badania naukowego. Dlatego w niniejszym artykule niewiele wspomina się o skutkach i konsekwencjach działań białoruskich socjaldemokratów. 2 marca 1991 r. ogłoszono utworzenie Białoruskiej Socjaldemokratycznej Gromady (BSDG). Głównymi celami tej partii były: stworzenie humanitarnego, demokratycznego społeczeństwa opartego na wieloaspektowej gospodarce i różnorodnych strukturach partyjnych; ochrona prawna i socjalna osoby pracującej; ustanowienie zasad wolności, sprawiedliwości społecznej i solidarności; odrodzenie podstaw duchowości, zdrowych, popularnych zasad życia, takich naturalnych wartości ludzkich jak rodzina, dom, dobrosąsiedztwo, ciężka praca; osiągnięcie i obrona niezależności politycznej Białorusi jako równoprawnego członka wspólnoty europejskiej i międzynarodowej; zminimalizowanie skutków katastrofy w Czarnobylu, poprawa sytuacji ekologicznej w Republice. Aby osiągnąć swoje cele, BSDG planowała działać w sposób demokratyczny, wykorzystując cywilizowane metody. Później, w 1994 r., podpisano porozumienie o utworzeniu stowarzyszenia sił demokratycznych „Wiasna-94” między przedstawicielami partii i ruchów politycznych, organizacji społecznych, zawodowych i religijnych Republiki Białorusi. Inicjatorem była BSDG. Głównym celem stowarzyszenia było stworzenie warunków politycznych do demokratycznego przejścia od systemu totalitarnego do demokratycznego państwa prawa. Stowarzyszenie opierało się na następujących zasadach: budowa suwerennego państwa białoruskiego, status wolny od broni jądrowej i niewchodzenie Białorusi do bloków wojskowych; przestrzeganie praw obywateli. 1 czerwca 1995 r. na III Zjeździe BSDG na przewodniczącego partii wybrano M.W. Statkiewicza, który później odegrał aktywną rolę w rozwoju ruchu socjaldemokratycznego w Białorusi. Na posiedzeniu komitetu wykonawczego Rady Centralnej BSDG w dniu 20 lipca 1995 r. podjęto decyzję o utworzeniu Związku Socjaldemokratycznego (SDS) jako bloku wyborczego w przededniu wyborów do Rady Najwyższej Republika Białoruś XIII kadencji. Głównym zadaniem SDS było zjednoczenie zasobów materialnych, organizacyjnych i ludzkich w celu realizacji podstawowych zadań statutowych, a także wdrożenie pilnych reform gospodarczych; ochrona praw pracowniczych; zapewnienie rzeczywistego prawa obywateli do pracy, bezpłatnej edukacji i opieki medycznej; stworzenie efektywnego systemu samorządu lokalnego z bezpośrednim wyborem kierowników; rozwój samorządności kolektywów pracy, udział pracowników w zarządzaniu produkcją; stworzenie systemu pełnoprawnego zabezpieczenia emerytalnego; wzmocnienie praworządności i stabilności w państwie, zapewnienie bezpieczeństwa obywateli. SDS zadeklarował swoje przywiązanie do zasad światowej demokracji socjalnej: wolności, sprawiedliwości, równości i solidarności.
Pobrania
Bibliografia
Dzâržaǔnaâ ustanova „Nacyânalʹny Arhìǔ Rèspublìkì Belarusʹ” (NARB), Fond 183, Vopìs 1, Sprava: 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 17, 18, 19, 20 [Дзяржаўная ўстанова „Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь” (НАРБ), Фонд 183, Вопіс 1, Справa: 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 17, 18, 19, 20].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Uniwersytet Warszawski, Instytut Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej

Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.