Dwujęzyczność w tekście pisanym: strategie komunikatywne przełączania kodów

Autor

DOI:

https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2018.pp.155-174

Słowa kluczowe:

wielojęzyczność, dwujęzyczność literacka, tekst dwujęzyczny, przełączanie kodów, strategia komunikatywna, język ukraiński, język polski, język rosyjski

Abstrakt

Autorka koncentruje się na zjawisku bilingwizmu w tekście pisanym, tj. celowego stosowania dwu języków w twórczości literackiej, wymagającego wysokiej kompetencji językowej (i ogólnokomunikatywnej) nie tylko od autora, lecz także czytelników. W trakcie analizy rozpatruje się różne typy bilingwizmu literackiego, uwzględniając ich zadania komunikatywne oraz związek ze strukturą systemu komunikacji. Np. wiersze makaroniczne, wywołujące efekt komiczny, powstają w takiej sytuacji socjokulturowej, gdzie stosunki języków ocenianych jako „wysoki” i „niski” układają się hierarchiczne. W strefach kontaktowych, gdzie masowa wielojęzyczność wyrasta z długotrwałych związków etnosów i kultur, powstają teksty dwujęzyczne, gdzie zmiana kodu następuje wraz ze zmianą mówiącego, gdyż z każdym z języków jest kojarzony pewien stereotyp społeczno-kulturowy. Idealna sytuacja zrównoważonego bilingwizmu – realna lub pożądana , np. konstruowana dla stworzenia solidarności politycznej – stwarza warunki do powstawania utworów dwujęzycznych, gdzie języki są niezależne od siebie, a zmiana kodu nie zależy od zmiany mówiącego, lecz celu komunikatywnego. Świadomy wybór modelu zachowania językowego w tym wypadku ma podłoże polityczno-ideowe, gdyż utrwala związek tożsamości politycznej i świadomości językowej. Jak wykazała analiza, sytuację przełączania kodu w ramach jednego tekstu cechuje ogólna niestabilność, nic dziwnego, że kończy się ona na „zwycięstwie” jednego z języków.

Wyświetlenia: 33Pobrania: 2

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Améry J., O starzeniu się. Bunt i rezygnacja. Podnieść na siebie rękę. Dyskurs o dobrowolnej śmierci, przeł. B. Baran, Warszawa 2007.

Barthes R., Przyjemność tekstu, przeł. A. Lewańska, Warszawa 1997.

Carrière J.-C., Eco U., Nie myśl, że książki znikną, wywiad przeprowadził J.-P. de Tonnac, przeł. J. Kortas, Warszawa 2009.

Koziołek R., Szeregowy pracownik nauki o literaturze o sobie samym, języku i wielkim cmentarzu literatury, „Teksty Drugie” 2006, nr 6, s. 192–201.

Беловинский Л., Энциклопедический словарь истории советской повседневной жизни, Москва 2015.

Гречина О., Человек другой цивилизации [w:] Неизвестный В. Я. Пропп. Научное издание, предисловие, составление А. Мартыновой, Санкт-Петер- бург 2002, s. 459–472.

Лебина Н., Советская повседневность: нормы и аномалии. От военного коммунизма к большому стилю, Москва 2015.

Пропп В., Дневник старости. 1962–196… [w:] Неизвестный В. Я. Пропп. Научное издание, предисловие, составление А. Мартыновой, Санкт-Пе- тербург 2002, s. 289–334.

Пропп В., Переписка с В. С. Шабуниным [w:] Неизвестный В. Я. Пропп. Научное издание, предисловие, составление А. Мартыновой, Санкт-Петербург 2002, s.160–288.

Przegląd Środkowo-Wschodni - okładka 3/2018

Opublikowane

27.04.2018

Jak cytować

Ostapczuk, O. (2018). Dwujęzyczność w tekście pisanym: strategie komunikatywne przełączania kodów. Przegląd Środkowo-Wschodni, 3, 155-176. https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2018.pp.155-174