Relacje między muzułmanami guberni zachodnich a hierarchią muzułmańską w Imperium Rosyjskim w źródłach szlacheckich rodzin tatarskich należących do Zgromadzenia Deputowanych Szlacheckich Mińska
DOI:
https://doi.org/10.32612/uw.2543618x.2025.pp.111-131Słowa kluczowe:
Tatarzy, muzułmanie w Imperium Rosyjskim, Taurydzkie Muzułmańskie Zwierzchnictwo Duchowne, administracja religijna, księgi metrykalne, nadzór wyznaniowy, konflikty lokalneAbstrakt
W artykule są analizowane relacje między tatarskimi wspólnotami muzułmańskimi w zachodnich guberniach Imperium Rosyjskiego a Taurydzkim Muzułmańskim Duchownym Zwierzchnictwem. Autorka omawia bariery językowe, odmienne standardy religijno-administracyjne, niewydolność nadzoru krymskiego i trudności w praktycznej realizacji rozporządzeń państwowych. Analiza pokazuje, że system zwierzchnictwa religijnego nad Tatarami dawnej Rzeczypospolitej był konstrukcją formalną, niespójną z miejscową tradycją i realiami społecznymi, co prowadziło do sporów oraz konieczności doraźnych interwencji organów administracji świeckiej. Autorka doszła do wniosku, że tatarskie wspólnoty w zachodnich guberniach funkcjonowały na styku dwóch porządków prawno-religijnych, bez pełnego zakorzenienia w żadnym z nich, co kształtowało specyfikę ich życia religijnego i prawnego w XIX wieku.
Pobrania
Bibliografia
Arapov D. Islam v Rossijskoj imperii. Zakonodatelʹnye akty, opisaniâ, statistika, Moskva 2001 [Арапов Д. Ислам в Российской империи. Законодательные акты, описания, статистика, Москва 2001].
Hajredinova Z.Z. Istočniki po izučeniû deâtelʹnosti Tavričeskogo magometanskogo duhovnogo pravleniâ, „Kulʹtura narodov Pričernomorʹâ”, 2008, № 144, S. 81–85, [Хайрединов, З.З. Источники по изучению деятельности Таврического магометанского духовного правления, „Культура народов Причерноморья”, 2008, № 144, S. 81–85].
Lûbaâ A.A. Duhovenstvo mečetej Minskoj gubernii v konce XVIII – načale HH v.: popytka rekonstrukcii personalʹnogo sostava, „Archivaryus=Arhivaryus. Zbornìk navukovyh pavedamlennâǔ ì artykulaǔ”, 2022, Vyp. 20, S. 130–145. [Любая А.А. Духовенство мечетей Минской губернии в конце XVIII – начале ХХ в.: попытка реконструкции персонального состава, „Archivaryus=Архiварыус. Зборнік навуковых паведамленняў і артыкулаў”, 2022, Вып 20, S. 130–145].
Lûbaâ A.A. Dzve zapìskì z arhìva Knâzëǔdruckìh-Lûbeckìh u kantèksce baracʹby tataraǔ zahodnìh gubernâǔ za svaû šlâheckuû godnascʹ u 30-â gady XIX st., „Dolgij XIX vek v istorii Belarusi i Vostočnoj Evropy: issledovaniâ po Novoji Novejšej istorii: sbornik naučnyh trudov”, 2020, Vyp. 4, S. 20–42 [Любая А.А. Дзве запіскі з архіва князёў Друцкіх-Любецкіх у кантэксце барацьбы татараў заходніх губерняў за сваю шляхецкую годнасць у 30-я гады XIX ст., „Долгий XIX век в истории Беларуси и Восточной Европы: исследования по Новой и Новейшей истории: сборник научных трудов”, 2020, Вып. 4, S. 20–42].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Uniwersytet Warszawski, Instytut Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej

Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.