Асаблівасці функцыянавання Cойма Вялікага Княства Літоўскага ў 1530-ыя гг. на прыкладзе дзейнасці гаспадарскага пасла Івана Гарнастая
DOI:
https://doi.org/10.32612/uw.2543618X.2025.pp.73-83Słowa kluczowe:
Sejm, Wielkie Księstwo Litewskie, poseł, Iwan Hornostaj, parlamentaryzmAbstrakt
Artykuł poświęcony jest problemom funkcjonowania Sejmu Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 30. XVI wieku. Cechy funkcjonowania Sejmu WKL w tym okresie zostały ukazane na przykładzie działalności posła hospodarskiego Iwana Hornostaja. Autor pokazał specyficzną praktykę w parlamentaryzmie Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1500–1530, kiedy to wielki książę Zygmunt Stary był nieobecny w państwie, a jego interesy reprezentowali posłowie hospodara. W latach trzydziestych XVI wieku funkcje tę pełnił Iwan Hornostaj. Artykuł pokazuje stopniowy rozwój kariery politycznej Iwana Hornostaja w Wielkim Księstwie Litewskim, w której można wyróżnić trzy etapy. Autor prześledził również sprawczość Iwana Hornostaja jako posła hospodara. Do jego kompetencji należało utrzymywanie łączności między monarchą a Sejmem WKL, za pomocą którego Zygmunt Stary realizował swoje uprawnienia w zakresie organizacji obronności i finansów, stosunków z Państwem Moskiewskim i Chanatem Krymskim.
Pobrania
Bibliografia
Akty Litovsko-Russkogo gosudarstva (1390–1529). Vyp. 1, Dovnar-Zapolʹskij M.V. Moskva 1899 [Акты Литовско-Русского государства (1390–1529). Вып. 1, Довнар-Запольский М.В. Москва 1899].
Budz’ka Č.È., Knižka ob Ivašku Garnastaû. T. 1, Čykaga 1955 [Будзька Ч.Э., Кнiжка об Iвашку Гарнастаю. Т. 1, Чыкага 1955].
Dokumenty Moskovskogo arhiva Ministerstva ûsticii. T. 1, Dovnar-Zapolʹskij M., Moskva, 1897 [Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1, Довнар–Запольский М., Москва 1897].
Gruša A.I., Kancylâryâ Vâlikaga knâstva Litoǔskaga 40-h gahoǔ XV – peršaj palovy XVI st., Mìnsk 2006 [Груша А.I., Канцылярыя Вялiкага княства Лiтоўскага 40-х гахоў XV – першай паловы XVI ст., Мінск 2006].
Lyubavskij M.K., Litovsko-russkij sejm: opyt po istorii uchrezhdeniya v svyazi s vnutrennim stroem i vneshnej zhiznyu gosudarstva, Moskva 1900. [Любавский М.К., Литовско-русский сейм: опыт по истории учреждения в связи с внутренним строем и внешней жизнью государства, Москва 1900].
Maksimejko N.A., Sejmy Litovsko-russkogo gosudarstva do Lûblinskoj unii 1569 g., Har’kov 1902 [Максимейко Н.А., Сеймы Литовско-русского государства до Люблинской унии 1569 г., Харьков 1902].
Malinovskiy I., Rada Velikogo Knyazhestva Litovskogo v svyazi s boyarskoy dumoy drevney Rossii: v dvukh chastyakh. Ch. 2, Tomsk 1911 [Малиновский И., Рада Великого Княжества Литовского в связи с боярской думой древней России: в двух частях. Ч. 2, Томск 1911].
Natsyyanalny Gistarychny Arkhiu Belarusi, KMF-18, Metryka Lìtoǔskaâ, vop. 1, spr. 15 [Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі, КМФ-18, Метрыка Літоўская, воп. 1, спр. 7].
Natsyyanalny Gistarychny Arkhiu Belarusi, KMF-18, Metryka Lìtoǔskaâ, vop. 1, spr. 15 [Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі, КМФ-18, Метрыка Літоўская, воп. 1, спр. 15].
Perapìs vojska Vâlìkaga Knâstva Lìtoǔskaga 1528 goda. Metryka Vâlìkaga Knâstva Lìtoǔskaga. Knìga 523. Knìga publìčnyh spraǔ 1, Gruša A.Ì., Spìrydonaǔ M.F., Vajtovìč M.A., Mìnsk 2003 [Перапіс войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага Княства Літоўскага. Кніга 523. Кніга публічных спраў 1, Груша А. І., Спірыдонаў М. Ф., Вайтовіч М. А., Мінск 2003].
Russkaâ istoričeskaâ biblioteka: [v:] XL t. T. XXX, Lappo I.I., Ûr’ev 1914 [Русская историческая библиотека, [в:] ХL т. T. ХХХ, Лаппо И.И., Юрьев 1914].
Wolff J., Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego. 1386–1795, Kraków 1885.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Uniwersytet Warszawski, Instytut Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej

Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.