Рукапісы беларускай Энеіды
DOI:
https://doi.org/10.32612/uw.2543618X.2024.pp.87-102Słowa kluczowe:
Dawne rękopisy białoruskiej Eneidy, cechy graficzne, niereprezentowane, „cokanie”, atrybucjaAbstrakt
Badania nad Eneidą białoruską rozpoczęły się na początku XX wieku, kiedy językoznawca Joachim Karski opublikował artykuł „Eneida białoruska na opak” i w załączniku do niej umieścił wydanie zbiorcze dzieła. Do swojej pracy autor wykorzystał trzy rękopisy. Najpierw rękopis Mysłowskiego dla Vosipa Badziańskiego (lata 30. XIX w.); potem rękopis W. Badziańskiego dla Pawła Szafarika (1837); następnie rękopis Barysa Zaleskiego dla W. Badziańskiego (1851). W latach dwudziestych XX wieku wszystkie te rękopisy zaginęły. Z tego powodu badając Eneidę na opak, można było posługiwać się jedynie publikacją J. Karskiego. W 2018 r. Wiaczesław Martysiuk odkrył w katalogach Rosyjskiego Państwowego Archiwum Akt Dawnych dokumenty W. Badziańskiego, wśród których znajdowały się dawne rękopisy białoruskiej Eneidy. W niniejszym artykule dokonano analizy nowo odkrytych rękopisów Eneidy. Zwraca się uwagę na odrębność rękopisu Mysłowskiego sporządzonej w języku białoruskim alfabetem łacińskim (obecność literatury „ŭ”, oddającej dźwięk [ў]). Naszym zdaniem brak „cokannia” w rękopisach Eneidy, które pochodzą z domu Rawińskiego, może wskazywać na to, że owe dzieło białoruskie nie wyszło spod pióra Wincentego Rawińskiego.
Pobrania
Bibliografia
Anonim, Krótkie zebranie nauki chrzesciańskiey dla wieśniakow mówiących językiem polsko-ruskim wyznania rzymsko-katolickiego, Wilno 1835.
Czarnowska M., Zabytki mitologii sławianskiey w zwyczajach wieyskiego ludu na Białej Rusi dochowywane, „Dziennik Wileński” 1817, t. 6, s. 396–408.
Gołębiowski Ł., Lud polski jego zwyczaje, zabobony, t. 1, Lwów 1884. Karskìj E., Bělorusskaâ Èneida na iznanku: Sʺ priloženemʺ teksta sohranivšihsâ otryvkovʺ, [v:] Sbornikʺ Harʹkovskago Istoriko-Filologičeskago Obŝestva, izdannago vʺ čestʹ professora N.F. Sumcova, t. XVIII, Harʹkovʺ 1908 [Карскій Е., Бѣлорусская Энеида на изнанку: Съ приложенемъ текста сохранившихся отрывковъ, [в:] Сборникъ Харьковскаго Историко-Филологическаго Общества, изданнаго въ честь профессора Н.Ф. Сумцова, т. XVIII, Харьковъ 1908].
Kìsâlëǔ G., Ad Čačota da Bagušèvìča: Prablemy krynìcaznaǔstva ì atrybucyì belaruskaj lìtaratury XIX st., Mìnsk 1993 [Кісялёў Г., Ад Чачота да Багушэвіча: Праблемы крыніцазнаўства і атрыбуцыі беларускай літаратуры ХІХ ст., Мінск 1993].
Kìsâlëǔ G., Žylì-bylì klasìkì: Hto napìsaǔ paèmy Èneìda navavarat ì Taras na Parnase, Mìnsk 2005 [Кісялёў Г., Жылі-былі класікі: Хто напісаў паэмы Энеіда нававарат і Тарас на Парнасе, Мінск 2005].
Kušinʺ P., Gécyki, «Moskvitâninʺ: Učeno-literaturnyj žurnalʺ» 1843, № 8, s. 383–412 [Кушинъ П., Ге́цыки, «Москвитянинъ: Учено-литературный журналъ» 1843, № 8, с. 383–412].
Markovsʹkij M., Eneïda Ìvana Petroviča Kotlârevsʹkogo, „Zapiski ìstoričnofìlologìčnogo vìddìlu” 1926, kn. IX, s. 78–155 [Марковський М., Енеїда Івана Петровича Котляревського, „Записки історично-філологічного відділу” 1926, кн. IX, с. 78–155].
Martysûk V., Belaruskìâ matèryâly ǔ maskoǔskaj častcy arhìva Vosìpa Badzânskaga, „Belaruskì falʹklor: matèryâly ì dasledavannì: zb. navuk. pr.” 2023, vyp. 10, s. 252–270 [Мартысюк В., Беларускія матэрыялы ў маскоўскай частцы архіва Восіпа Бадзянскага, „Беларускі фальклор: матэрыялы і даследаванні: зб. навук. пр.” 2023, вып. 10, с. 252–270]. DOI: https://doi.org/10.9744/duts.10.2.252-270
Pavlovskìj I., Osipʺ Maksimovičʺ Bodânskìj vʺ ego dnevnikě 1849–1852 gg., «Russkaâ starina» 1888, t. LX, s. 395–416 [Павловскій И., Осипъ Максимовичъ Бодянскій въ его дневникѣ 1849–1852 гг., «Русская старина» 1888, т. LX, c. 395–416].
Pavlovskìj I., Osipʺ Maksimovičʺ Bodânskìj vʺ ego dnevnikě 1849–1852 gg., «Russkaâ starina» 1888, t. LXIV, s. 123–141 [Павловскій И., Осипъ Максимовичъ Бодянскій въ его дневникѣ 1849–1852 гг. «Русская старина» 1889, т. LXIV, с. 123–141].
Sokolovʺ E., Biblìoteka Imperatorskago Obŝestva Istorìi i Drevnostej Rossìjskihʺ, vyp. vtoroj: Opisanìe rukopisej i bumagʺ, postupivšihʺ sʺ 1846 po 1902 g., Moskva 1905 [Соколовъ Е., Библіотека Императорскаго Общества Исторіи и Древностей Россійскихъ, вып. второй: Описаніе рукописей и бумагъ, поступившихъ съ 1846 по 1902 г., Москва 1905].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Uniwersytet Warszawski, Instytut Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej

Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.